آشنایی با فضیلت و خواص سوره قدر
فضیلت و خواص سوره قدر همیشه یکی از موضوعات مورد توجه مسلمانان بوده است. این سوره کوتاه اما عمیق، با اشاره به شب قدر و نزول قرآن، پیامآور مغفرت، برکت و اجابت دعاهاست. بسیاری از علما و بزرگان دین، خواندن سوره قدر را راهی برای افزایش رزق، دفع بلاها و کسب آرامش قلبی معرفی کردهاند. در ادامه با اثرات معنوی و دنیوی این سوره بیشتر آشنا شوید.
نامگذاری این سوره به «قدر» بهدلیل اشاره مستقیم خداوند به نزول قرآن در شب قدر و بیان عظمت و جایگاه ویژه این شب در همان آیات ابتدایی سوره است. علاوه براین، سوره قدر با عبارت «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» آغاز میشود و بههمیندلیل، برخی آن را با همین نام نیز میشناسند.
فضیلت و خواص سوره قدر از نگاه معصومین (ع)
از امام باقر (علیه السّلام) روایت شده است: هر کس سوره «انا انزلناه …» را با صدای بلند بخواند مانند آن است که شمشیر خود را در راه خداوند عزو جل کشیده است (جنگ میکند)؛
و هر کس این سوره را آهسته قرائت نماید مانند آن است که در راه خدا در خون خود آغشته شده است.
و هر کس این سوره را ده بار بخواند خداوند گناهان او را میزداید و محو میکند.
امام صادق (علیه السّلام) می فرمایند: هر کس این سوره را در هر نماز واجب بخواند او را صدا زنندهای از جانب خداوند صدا می زند که «ای بنده خدا! بخشید خداوند بر تو گناهان گذشته را، پس از سر بگیر عمل خود را.
از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده است: هر که این سوره را بخواند به او از ثواب کسی که ماه رمضان را روزه گرفته است و شب قدر را شب زنده داری کرده است داده میشود.
از امام رضا (علیه السلام) نقل شده است: هر که نزد قبر برادر مؤمن خود از هر جانب که بگذارد دست خود را، هفت بار انا انزلناه فی … را بخواند از ترس بیم بزرگ و ترس روز قیامت در امان خواهد بود.
أمیرالمؤمنین علی (علیه السلام) میفرمایند: هر کس قرائت کند سوره «قل هوالله…» و «انا انزلناه …» را پیش از آنکه خورشید طلوع کند؛ رو نمیآورد و نمیرسد او را در آنروز گناهی، گرچه ابلیس و شیطان تلاش نماید.
امام کاظم (علیه السلام) درباره قرائت سوره «انا انزلناه …» در روز جمعه میفرماید: برای خداوند در روز جمعه هزار نفحه رحمت است که هر بندهای به اندازهای از این رحمت عطا میکند و هر کس این سوره را بعد از ظهر جمعه صد بار قرائت نماید خداوند همه آن هزار نفحه رحمت را به او خواهد داد.
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: نوری که پیشاپیش مؤمنان در روز قیامت است نور سوره قدر است.
از وجود نورانی آقا امام باقر (علیه السّلام) روایت شده است: هر کس سوره قدر را هر شب صد بار تلاوت نماید پیش از آغاز صبح بهشت را خواهد دید.
هم چنین فرمودهاند: هر کس سوره قدر را در هنگام خواب و پس از بیداری قرائت کند اجر و ثواب آن لوح محفوظ را سرشار خواهد کرد.
در روایتی دیگر فرمودند: هر کس این سوره را تلاوت نماید هفتاد صف از فرشتگان و هر یک هفتاد بار بر او درود و رحمت میفرستند .
و باز ایشان فرمودهاند: هر کس سوره قدر را در هنگام خوابیدن ۱۱ بار بخواند خداوند نوری برایش میآفریند که گستردگی آن جهان هستی را در برمیگیرد که در هر درجه آن هزار فرشته است و ایشان تا صبح برای قاری این سوره طلب مغفرت میکنند.
فرمایش حضرت علی (ع) در خصوص فضیلت و خواص سوره قدر
أمیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در کلامی زیبا فضایل این سوره را اینگونه تشریح کردهاند: هر چیز میوهای دارد و میوه قرآن سوره قدر است، هر چیز گنجی دارد و گنج قرآن سوره قدر است، هر چیز یاریگری دارد و یاری گر ضعیفان سوره قدر است، و هرچیزراه آسانی دارد و راه آسان برای درماندگان سوره قدر استو هر چیز عصمتی دارد و عصمت مؤمنان سوره قدر است و هر چیز هدایتی دارد و هدایت صالحان سوره قدر است، هر چیز سروری دارد و سرور قرآن سوره قدر است. هر چیز زینتی دارد و زینت قران سوره قدر است، هر چیز خیمه ای دارد و خیمه متعبّدان سوره قدر است و هر چیز بشارتی دارد و بشارت مردم سوره قدر است و برای هر چیز حجتی است و حجت بعد از آقا رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) سوره قدر است پس به آن ایمان بیاورید.
آثار و خواص قرائت سوره قدر
تقویت قوه بینایی
برای افزایش قدرت بینایی و تقویت چشم، خواندن سوره قدر بسیار توصیه شده است. این عمل به تقویت چشمها کمک میکند و باعث بهبود دید میشود.
امام جعفر صادق (ع) فرمودهاند: «برای قویشدن قوه بینایی، سوره قدر را ۲۱ بار قرائت کنید.»
پاکشدن از گناهان
خواندن سوره قدر هنگام وضوگرفتن، باعث پاکی و زدودن گناهان میشود به گونهای که انسان مانند نوزادی پاک و بیگناه میشود.
امام موسی کاظم (ع) فرمودهاند: «هر کس هنگام وضوگرفتن سوره قدر را بخواند، از گناهان بیرون میرود و پاک مانند نوزادی میشود که تازه از مادر متولد شده است.»
عاقبتبخیرشدن
تکرار خواندن سوره قدر در طول شب، باعث میشود که فرد به عاقبت خوش و سرانجام نیکو برسد و به راحتی از صراط عبور کند.
در کتاب «خواص الآیات» آمده است: «کسی که سوره قدر را ۷ بار در طول شب بخواند، عاقبت بخیر میشود و آسان از صراط عبور میکند.»
نزول هزاران رحمت الهی
خواندن سوره قدر بعد از نمازهای واجب، باعث سرازیر شدن هزاران رحمت الهی بر خواننده میشود و درهای برکت را باز میکند.
سفارش شده است پس از نماز واجب ۱۱ بار سوره قدر خوانده شود تا خداوند هزاران رحمت خود را نازل فرماید.
همنشینی با امام جواد (ع)
تلاوت مکرر سوره قدر همراه با ذکر استغفار، باعث میشود که شخص در دنیا و آخرت در کنار امام جواد (ع) باشد.
وقتی شخصی از امام جواد (ع) درخواست ذکری کرد، امام فرمودند: «سوره قدر را زیاد بخوان و لبانت را با استغفار مرطوب کن.»
عزت و احترام نزد خدا و فرشتگان
خواندن و مراقبت در منزلت سوره قدر باعث میشود که انسان پس از انبیا و اوصیا در پیشگاه خداوند و فرشتگان محترم و عزیز باشد.
امام علی (ع) فرمودهاند: «کسانی که منزلت سوره قدر را مراعات کنند، بعد از انبیا و اولیا نزد خدا عزیز خواهند بود و فرشتگان تا هفت روز بر آنها درود میفرستند.»
بهرهمندی از نسیم رحمت الهی
تلاوت سوره قدر مخصوصاً بعد از نماز عصر جمعه، باعث میشود خداوند نسیم رحمت خود را به خواننده عنایت فرماید.
امام موسی کاظم (ع) فرمودهاند: «بعد از نماز عصر جمعه ۱۰۰ بار سوره قدر بخوانید تا خداوند دو هزار نسیم رحمت خود را به شما عطا کند.»
آمرزش اموات
خواندن سوره قدر برای اموات نیز بسیار مؤثر است و سبب رحمت و آمرزش آنها میشود.
امام رضا (ع) فرمودهاند: «هر کس به دیدار قبر مومنی برود و کنار مزار او ۷ بار سوره قدر را بخواند، خداوند هر دو را قرین رحمت و آمرزش مینماید.»
داشتن خواب آرام و امنیت در خواب
تکرار خواندن سوره قدر بعد از نماز یا قبل از خواب باعث آرامش و حفاظت در خواب میشود.
امام جعفر صادق (ع) فرمودهاند: «هر که بعد از نماز ۱۵ بار سوره قدر بخواند تا شب آینده در امان خداست و هر که ۷ بار قبل از خواب بخواند تا صبح در پناه حق خواهد بود.»
درمان بیماریها و شفای مریضیها
خواندن سوره قدر بر آب و نوشیدن آن، یا نوشتن آن بر سفال و شستن با آب باران، برای درمان بیماریها، به ویژه بیماریهای کبدی، بسیار سفارش شده است.
امام جعفر صادق (ع) فرمودهاند: «کسی که بیمار است، بهتر است ۳۰ بار سوره قدر را بر آب بخواند و آن آب را بنوشد و با آن وضو بگیرد، خداوند پس از سه روز شفا میدهد.»
همچنین فرمودهاند: «اگر سوره قدر را بر سفالی جدید نوشته و با آب باران شسته شود و کمی شکر به آن افزوده شود، برای درد کبد مفید است.»
افزایش رزقوروزی
خواندن سوره قدر موجب افزایش روزی و کسب ثروت میشود، مخصوصاً اگر چند شب متوالی و به صورت مداوم انجام شود.
سفارششده که به مدت سه شب هر شب ۴۰ بار و همچنین روزانه ۱۰ بار بعد از نماز، سوره قدر خوانده شود تا رزقوروزی افزایش یابد.
اجابتشدن حاجات مهم
برای اجابت حاجات مهم مانند سفر حج، خواندن سوره قدر بههمراه اعمال مخصوص، موجب برآوردهشدن دعا و حاجت میشود.
برای اجابت حاجت سفر حج، شخص باید لباس نو بپوشد، ۳۵ بار سوره قدر را بر ظرف آبی بخواند و سپس آن آب را بر لباس خود بپاشد و نماز چهار رکعت به دو سلام بخواند و از خدا درخواست کند.
ادای دین و قرض
خواندن سوره قدر و استغفار زیاد برای کسانی که قرضدار یا بدهکار هستند، موجب آسان شدن ادای دین میشود.
امام جعفر صادق (ع) فرمودهاند: «کسی که مدیون است زیاد استغفار کند و زبانش را با خواندن سوره قدر مرطوب نماید.»
همچنین امام باقر (ع) فرمودهاند: «برای اداکردن قرض، سوره قدر را فراوان بخوانید.»
رفع غم و اندوه
تلاوت سوره قدر موجب زدودن غمها و رفع اندوه و نیز روشن شدن چشم برای دیدار عزیزان میشود. خواندن سوره قدر باعث رفع غم و اندوه و دیدار مسافران و رفع مشکلات میگردد.
حفاظت از شر شیطان
خواندن سوره قدر هنگام ورود و خروج از منزل، موجب دور شدن شیطان و حفظ انسان در برابر شر میشود.
تأکید شده که حفظ و تلاوت سوره قدر مانند حفظ علوم دیگر است و این عمل انسان را از شر شیطان محافظت میکند.
ثواب جهاد در راه خدا
خواندن سوره قدر پاداشی مانند روزه گرفتن در تمام ماه رمضان و انجام جهاد در راه خدا دارد.
پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: «کسی که سوره قدر را بخواند، مانند کسی است که تمام ماه رمضان روزه گرفته و شب قدر را به عبادت پرداخته است و ثوابش مانند جهاد در راه خداست.»
افزایش محبت و برآوردهشدن حاجات ازدواج
خواندن سوره قدر باعث افزایش محبت میان افراد و برآوردهشدن حاجات مانند ازدواج میشود.
یکی از خواص تلاوت سوره قدر، افزایش مهر و محبت بین دو نفر و تسهیل در امور ازدواج است.
دوری از نفاق، دروغ و حسد
خواندن مکرر سوره قدر مانع رشد نفاق، دروغ و حسد در فرد میشود.
در احادیث آمده که خواندن سوره قدر سد محکمی در برابر این صفات منفی است.
کمک به باروری و فرزندآوری
خواندن سوره قدر به زنان نابارور و کسانی که از داشتن فرزند با جنسیت دلخواه محروماند، توصیه شده است.
امام باقر (ع) فرمودهاند: «زنانی که نابارور هستند یا از جنسیت فرزند دلخواه محروماند، سوره قدر را بهطور مستمر بخوانند.»
طلب آمرزش برای اموات
خواندن سوره قدر برای اموات سبب طلب آمرزش و رحمت الهی برای آنان میشود و یکی از حقوق مهم مؤمنان نسبت به مردگان است.
امام رضا (ع) فرمودهاند: «کسی که کنار قبر مومنی ۷ بار سوره قدر بخواند، خداوند هم او و هم صاحب قبر را میآمرزد.»
جمعبندی…
فضیلت و خواص سوره قدر، جلوهای از رحمت و الطاف بیکران الهی است که در آن، هر خواننده و مخلصی میتواند راهی بهسوی آرامش، پاکی و برکتهای معنوی و دنیوی بیابد. این سوره شریف، علاوهبراینکه یادآور شب نزول قرآن و اهمیت شب قدر است، مجموعهای از خواص و فواید استثنایی دارد که از نظر امامان معصوم (ع) به طرق مختلف بیان شده است.
تلاوت مداوم سوره قدر، درهای رحمت الهی را میگشاید، گناهان را پاک میکند، چشم را تقویت مینماید و زندگی را با نعمتهای بیشمار معنوی و مادی همراه میسازد. فضیلت و خواص سوره قدر، فرصت مناسبی برای هر مؤمن است تا با عمل به توصیههای اهل بیت (ع) و بهرهمندی از این نعمت الهی، زندگیای پر از آرامش، امید و برکت داشته باشد.
در نهایت، یادگیری و حفظ این سوره، پل ارتباطی است برای نزدیکشدن به خداوند و دریافت فیوضات شب قدر که هر لحظه آن میتواند سرآغاز تحول و رشد معنوی در زندگی ما باشد.