دوازده درهم با برکت که دنیا را روشن کرد؛ بخششی که سه زندگی را دگرگون ساخت

روزی مردی به محضر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله آمد و مشاهده کرد که جامه‌ای کهنه بر تن دارند. دوازده درهم به آن حضرت تقدیم کرد و عرض نمود: «ای رسول خدا، این مبلغ را بپذیرید و با آن لباسی برای خود تهیه فرمایید.» پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله پول را به امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام سپرد و فرمود: «ای علی، با این پول برای من پیراهنی بخر.» حضرت علی علیه‌السلام می‌فرماید: «پول را گرفته به بازار رفتم و پیراهنی به دوازده درهم خریدم. چون نزد پیامبر بازگشتم، ایشان پیراهن را دیدند و فرمودند: این پیراهن را چندان نمی‌پسندم؛ پیراهنی ارزان‌تر می‌خواهم. آیا فروشنده حاضر است آن را بازپس گیرد؟» امیرالمؤمنین علیه‌السلام ادامه می‌دهد: «پیراهن را نزد فروشنده بردم و خواسته پیامبر را گفتم. فروشنده پذیرفت و پول را بازگرداند. سپس به همراه رسول خدا به‌سوی بازار رفتیم تا پیراهنی دیگر تهیه کنیم.» در میانه راه، نگاه پیامبر به کنیزکی افتاد که می‌گریست. حضرت نزدیک رفت و پرسید: «دخترم، چرا گریه می‌کنی؟» کنیز گفت: «اهل خانه‌ام چهار درهم به من سپرده بودند تا از بازار متاعی بخرم، اما پول را گم کرده‌ام و اکنون از بازگشت به خانه بیم دارم.» پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله چهار درهم از همان دوازده درهم را به او داد و فرمود: «آنچه می‌خواستی بخر و آسوده‌دل به خانه بازگرد.» سپس خود به بازار رفت و با چهار درهم دیگر پیراهنی خرید و پوشید. در مسیر بازگشت، مردی برهنه را دید. بی‌درنگ پیراهن خود را از تن درآورد و به او بخشید. آنگاه با چهار درهم باقی‌مانده، پیراهنی دیگر خرید و بر تن کرد. در راه خانه، بار دیگر همان کنیز را دید که اندوهگین و درمانده نشسته بود. فرمود: «چرا به خانه‌ات بازنگشتی؟» کنیز پاسخ داد: «ای رسول خدا، دیر کرده‌ام و می‌ترسم مرا سرزنش کنند.» پیامبر فرمود: «بیا، با من بیا تا وساطت کنم که از تو درگذرند.» به اتفاق کنیز روانه شدند. چون به درِ خانه رسیدند، کنیز گفت: «همین خانه است.» پیامبر از پشت در سلام کرد و فرمود: «السلام علیکم یا اهل‌البیت.» پاسخی نیامد. بار دوم سلام کرد، باز هم پاسخی داده نشد. سومین بار که سلام فرمود، اهل خانه پاسخ دادند: «السلام علیک یا رسول‌الله و رحمة‌الله و برکاته.» پیامبر پرسید: «چرا نخست پاسخ ندادید؟ آیا صدای مرا نمی‌شنیدید؟» گفتند: «چرا، شنیدیم و دانستیم که شما هستید، اما خواستیم سلام شما را چند بار بشنویم.» سپس پیامبر فرمود: «این کنیز شما دیر کرده است. من آمده‌ام تا از شما بخواهم که او را مؤاخذه نکنید.» صاحبان خانه گفتند: «یا رسول‌الله، به حرمت قدم مبارک شما، این کنیز از همین ساعت آزاد است.» پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: «سپاس خدای را که این دوازده درهمِ با برکت، دو برهنه را پوشانید و انسانی را آزاد کرد.» منبع: داستان‌های بحار الانوار جلد یکم