آداب زیارت به نیابت
ملحقات اول مفاتیحالجنان — آداب و دعاهای زیارتکردن از طرفِ دیگران (زنده یا درگذشته)
دربارهی این دعا
هشتمین و آخرین مطلبِ ملحقاتِ اولِ مفاتیحالجنان؛ شاملِ سه بخش (نقلشده به سندِ معتبر) دربارهی نیابت در زیارتِ پیامبر (ص) و ائمه (ع): توضیحِ کلی، دعای پیش از زیارتِ نیابتی، و دعای رسمیِ زیارتِ نیابتی.
ترجمه: استاد حسین انصاریان
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللّٰه مِنْ أَبِي وَأُمِّي وَزَوْجَتِي وَوَلَدِي وَحامَّتِي وَمِنْ جَمِيعِ أَهْلِ بَلَدِي حُرِّهِمْ وَعَبْدِهِمْ وَأَبْيَضِهِمْ وَأَسْوَدِهِمْ.
سلام بر تو ای پیامبر خدا، از سوی پدر و مادر و همسر و فرزند و نزدیکانم و از سوی تمامی اهل شهرم، آزاد و بردهشان و سپید و سیاهشان. [پس هرکس از اهل شهر خود بگویی که من به نیابت از تو، به پیامبر (ص) سلام دادم، راستگو خواهی بود.]
اللّٰهُمَّ مَا أَصابَنِي مِنْ تَعَبٍ أَوْ نَصَبٍ أَوْ شَعَثٍ أَوْ لُغُوبٍ فَأْجُرْ فُلانَ ابْنَ فُلانٍ فِيهِ وَأْجُرْنِي فِي قَضائِي عَنْهُ.
خدایا آنچه به من رسیده، از خستگی، ماندگی، ژولیدگی، کوفتگی، پس به خاطر آن فلان فرزند فلان را پاداش ده و مرا هم در بجا آوردنم از سوی او پاداش عنایت کن.
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ عَنْ فُلانِ ابْنِ فُلانٍ، أَتَيْتُكَ زائِراً عَنْهُ فَاشْفَعْ لَهُ عِنْدَ رَبِّكَ.
درود بر تو ای سرورم، از فلان فرزند فلان، آمدم نزد تو و زیارتکننده از طرف او، پس برای او نزد خدا شفاعت کن. [سپس هر دعایی که خواهد، برای او میکند.]
اللّٰهُمَّ إِنَّ فُلانَ ابْنَ فُلانٍ أَوْفَدَنِي إِليٰ مَوالِيهِ وَمَوالِيَّ لِأَزُورَ عَنْهُ رَجاءً لِجَزِيلِ الثَّوابِ وَفِراراً مِنْ سُوءِ الْحِسابِ، اللّٰهُمَّ إِنَّهُ يَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِأَوْلِيائِهِ الدَّالِّينَ عَلَيْكَ فِي غُفْرانِكَ ذُنُوبَهُ وَحَطِّ سَيِّئاتِهِ، وَيَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِهِمْ عِنْدَ مَشْهَدِ إِمامِهِ صَلَواتُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ، اللّٰهُمَّ فَتَقَبَّلْ مِنْهُ وَاقْبَلْ شَفاعَةَ أَوْلِيائِهِ صَلَواتُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ فِيهِ.
خدایا فلان فرزند فلان، مرا به نمایندگی، به سوی سرپرستانش و سرپرستانم فرستاده تا از جانب او زیارت کنم، به امید پاداش فراوان و گریز از بدی حساب. خدایا او به درگاهت توجّه میکند، به وسیله سرورانش، آن دلیلان بر تو، در جهت آمرزش گناهانش و فروریزی بدیهایش و به وسیله ایشان به تو توسّل میجوید، کنار زیارتگاه امامش. خدایا از او بپذیر و شفاعت سرورانش را درباره او قبول کن.
اللّٰهُمَّ جازِهِ عَلَيٰ حُسْنِ نِيَّتِهِ وَصَحِيحِ عَقِيدَتِهِ وَصِحَّةِ مُوالاتِهِ أَحْسَنَ مَا جازَيْتَ أَحَداً مِنْ عَبِيدِكَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَدِمْ لَهُ مَا خَوَّلْتَهُ، وَاسْتَعْمِلْهُ صالِحاً فِيما آتَيْتَهُ، وَلَا تَجْعَلْنِي آخِرَ وافِدٍ لَهُ يُوفِدُهُ. اللّٰهُمَّ أَعْتِقْ رَقَبَتَهُ مِنَ النَّارِ، وَأَوْسِعْ عَلَيْهِ مِنْ رِزْقِكَ الْحَلالِ الطَّيِّبِ، وَاجْعَلْهُ مِنْ رُفَقاءِ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَبارِكْ لَهُ فِي وُلْدِهِ وَمالِهِ وَأَهْلِهِ وَما مَلَكَتْ يَمِينُهُ.
خدایا پاداشش ده بر این خوبی نیتش و باور صحیحش و درستی دوستیاش، بهترین پاداشی که به یکی از بندگان مؤمنت عطا کنی و تداوم بخش برای او آنچه که او را مالکش نمودی و به شایستگی به کارش بگیر در آنچه به او مرحمت فرمودی و مرا آخرین نمایندهای که میفرستد قرار مده. خدایا او را از آتش رهایی بخش و از روزی حلال پاکیزهات، بر او وسعت ده و او را از رفقای محمّد و خاندان محمّد قرار بده و به او در فرزندان و مال و اهل و زیردستانش برکت ده.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَحُلْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مَعاصِيكَ حَتَّيٰ لَايَعْصِيَكَ، وَأَعِنْهُ عَلَيٰ طاعَتِكَ وَطاعَةِ أَوْلِيائِكَ حَتَّيٰ لَاتَفْقِدَهُ حَيْثُ أَمَرْتَهُ، وَلَا تَراهُ حَيْثُ نَهَيْتَهُ. اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَاعْفُ عَنْهُ وَعَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ. اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَعِذْهُ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَعِ، وَمِنْ فَزَعِ يَوْمِ الْقِيامَةِ وَسُوءِ الْمُنْقَلَبِ، وَمِنْ ظُلْمَةِ الْقَبْرِ وَوَحْشَتِهِ، وَمِنْ مَواقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و میان او و نافرمانیهایت پرده شو تا تو را نافرمانی نکند و او را بر طاعت خویش و طاعت اولیایت یاری رسان تا در هر جا فرمانش دادهای مفقودش نبینی و او را در هر جا نهی نمودهای مشاهده ننمایی. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و او را بیامرز و مورد رحمتش قرار ده و از او و همهی مردان و زنان مؤمن گذشت کن. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و پناهش ده از هراس روز جزا و از وحشت روز قیامت و بدی بازگشتگاه و تاریکی و وحشت قبر و از توقفگاههای خواری در دنیا و آخرت.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَلْ جائِزَتَهُ فِي مَوْقِفِي هٰذَا غُفْرانَكَ وَتُحْفَتَهُ فِي مَقامِي هٰذَا عِنْدَ إِمامِي صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ أَنْ تُقِيلَ عَثْرَتَهُ، وَتَقْبَلَ مَعْذِرَتَهُ، وَتَتَجاوَزَ عَنْ خَطِيئَتِهِ، وَتَجْعَلَ التَّقْوَيٰ زادَهُ، وَما عِنْدَكَ خَيْراً لَهُ فِي مَعادِهِ، وَتَحْشُرَهُ فِي زُمْرَةِ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَتَغْفِرَ لَهُ وَ لِوالِدَيْهِ فَإِنَّكَ خَيْرُ مَرْغُوبٍ إِلَيْهِ، وَأَكْرَمُ مَسْؤُولٍ اعْتَمَدَ الْعِبادُ عَلَيْهِ. اللّٰهُمَّ وَ لِكُلِّ مُوفِدٍ جائِزَةٌ، وَ لِكُلِّ زائِرٍ كَرامَةٌ، فَاجْعَلْ جائِزَتَهُ فِي مَوْقِفِي هٰذَا غُفْرانَكَ وَالْجَنَّةَ لَهُ وَ لِجَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و جایزه او را در اینجایی که ایستادهام آمرزشت قرار بده و تحفهاش در این جایگاهم نزد امامم این باشد که از لغزشش چشم بپوشی و عذرش را بپذیری و از خطایش درگذری و تقوا را توشهاش قرار دهی و آنچه نزد توست در معادش برای او خیر گردانی و در گروه محمّد و خاندان محمّد محشورش نمایی و او را و پدر و مادرش را بیامرزی، تو بهترین کسی هستی که به سویت رغبت شده و بزرگترین درخواست شدهای هستی که بندگان بر تو اعتماد مینمایند. خدایا برای هر پیکی جایزهای است و برای هر زیارتکنندهای کرامتی است، پس جایزه او و همهی مردان و زنان مؤمن را در این حال آمرزش و بهشتت قرار ده.
يَا مَوْلايَ، يَا إِمامِي، عَبْدُكَ فُلانُ ابْنُ فُلانٍ أَوْفَدَنِي زائِراً لِمَشْهَدِكَ يَتَقَرَّبُ إِلَي اللّٰه عَزَّوَجَلَّ بِذَلِكَ وَ إِلَيٰ رَسُولِهِ وَ إِلَيْكَ يَرْجُو بِذٰلِكَ فَكاكَ رَقَبَتِهِ مِنَ النَّارِ مِنَ الْعُقُوبَةِ، فَاغْفِرْ لَهُ وَ لِجَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ يَا اللّٰهُ، لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ، أَسْأَلُكَ أَنْ تُصِلِّيَ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَتَسْتَجِيبَ لِي فِيهِ وَفِي جَمِيعِ إِخْوانِي وَأَخَواتِي وَوَلَدِي وَأَهْلِي بِجُودِكَ وَكَرَمِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
ای سرور من، ای پیشوای من، بندهات، فلان فرزند فلان، مرا به نمایندگی به زیارت بارگاهت فرستاده و با این عمل، به پیشگاه خدای عزّوجل و رسولش و به سوی تو تقرّب میجوید و با این عمل آزادیاش را از آتش و از عقوبت امید دارد، پس او و همه مردان و زنان مؤمن را بیامرز ای خدا، معبودی نیست جز خدای بردبار کریم، معبودی نیست جز خدای والای بزرگ، از تو میخواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و دعایم را درباره آنکه مرا نماینده خود قرار داده و همه برادران و خواهران و فرزندان و خانوادهام اجابت کنی، به جود و کرمت، ای مهربانترین مهربانان.