دعای عالیهی مضامین
ملحقات اول مفاتیحالجنان — دعایی که پس از زیارتِ هر یک از ائمه (ع) خوانده میشود
دربارهی این دعا
چهارمین مطلبِ ملحقاتِ اولِ مفاتیحالجنان؛ سید ابن طاووس در «مصباح الزائر» این دعای عالیهمضامین را پس از «زیارت جامعه» نقل کرده است.
ترجمه: استاد حسین انصاریان
اللّٰهُمَّ إِنِّي زُرْتُ هٰذَا الْإِمامَ مُقِرّاً بِإِمامَتِهِ، مُعْتَقِداً لِفَرْضِ طاعَتِهِ، فقَصَدْتُ مَشْهَدَهُ بِذُنُوبِي وَعُيُوبِي وَمُوبِقاتِ آثامِي وَكَثْرَةِ سَيِّئاتِي وَخَطايايَ وَمَا تَعْرِفُهُ مِنِّي، مُسْتَجِيراً بِعَفْوِكَ، مُسْتَعِيذاً بِحِلْمِكَ، راجِياً رَحْمَتَكَ، لاجِئاً إِلَيٰ رُكْنِكَ، عائِذاً بِرَأْفَتِكَ، مُسْتَشْفِعاً بِوَلِيِّكَ وَابْنِ أَوْلِيائِكَ، وَصَفِيِّكَ وَابْنِ أَصْفِيائِكَ، وَأَمِينِكَ وَابْنِ أُمَنائِكَ، وَخَلِيفَتِكَ وَابْنِ خُلَفائِكَ، الَّذِينَ جَعَلْتَهُمُ الْوَسِيلَةَ إِليٰ رَحْمَتِكَ وَرِضْوانِكَ وَالذَّرِيعَةَ إِليٰ رَأْفَتِكَ وَغُفْرانِكَ.
خدایا این امام را زیارت کردم، به امامتش اقرار دارم، واجب بودن اطاعتش را معتقدم، پس زیارتگاهش را قصد کردم، با گناهان و عیبها و جرمهای هلاکتبار و بسیاری بدیها و خطاهایم و آنچه را تو از من خبرداری، پناهندهام به گذشت و بردباریات، امیدوارم به رحمتت، پناهندهام به پایه کرم و لطفت، پناه آورندهام به مهرت، خواهان شفاعتم از ولیات و فرزند اولیایت و برگزیدهات و فرزند برگزیدگانت و امینت و فرزند امنایت و خلیفهات و فرزند خلیفههایت [اگر این دعا پس از زیارت امیرمؤمنان (ع) باشد، بهجای «ابن» در هر چهار موضع «اَبی» گفته میشود]، آنان که قرارشان دادی، وسیلهای به سوی رحمت و خشنودیات و سببی به سوی مهر و آمرزشت.
اللّٰهُمَّ وَأَوَّلُ حاجَتِي إِلَيْكَ أَنْ تَغْفِرَ لِي مَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِي عَلَيٰ كَثْرَتِها، وَأَنْ تَعْصِمَنِي فِيما بَقِيَ مِنْ عُمْرِي، وَتُطَهِّرَ دِينِي مِمَّا يُدَنِّسُهُ وَيَشِينُهُ وَيُزْرِي بِهِ وَتَحْمِيَهُ مِنَ الرَّيْبِ وَالشَّكِّ وَالْفَسادِ وَالشِّرْكِ؛ وَتُثَبِّتَنِي عَلَيٰ طاعَتِكَ وَطاعَةِ رَسُولِكَ وَذُرِّيَّتِهِ النُّجَباءِ السُّعَداءِ، وَتُحْيِيَنِي مَا أَحْيَيْتَنِي عَلَيٰ طاعَتِهِمْ، وَتُمِيتَنِي إِذا أَمَتَّنِي عَلَيٰ طاعَتِهِمْ، وَأَنْ لَا تَمْحُوَ مِنْ قَلْبِي مَوَدَّتَهُمْ وَمَحَبَّتَهُمْ وَبُغْضَ أَعْدائِهِمْ وَمُرافَقَةَ أَوْلِيائِهِمْ وَبِرَّهُمْ.
خدایا اول حاجتم به پیشگاه تو این است که گناهان گذشته مرا، در عین زیاد بودنش بیامرزی و در آنچه از عمرم باقی مانده، مرا حفظ کنی و پاک نمایی دینم را از آنچه آلودهاش کند و بد نمایش سازد و معیوبش گرداند و نگاهش داری، از شک و دودلی و تباهی و شرک؛ و پایدارم بداری بر طاعتت و طاعت رسولت و فرزندان نجیب و خوشبختش و زندهام بداری تا زندهام میداری بر فرمانبرداری از ایشان و بمیرانیام، هرگاه بمیرانی بر طاعت از آنان و از دلم پاک نکنی مودّت و دوستی آن بزرگواران و کینه دشمنانشان و رفاقت دوستانشان و نیکی به آنان.
وَأَسْأَلُكَ يَا رَبِّ أَنْ تَقْبَلَ ذٰلِكَ مِنِّي وَتُحَبِّبَ إِلَيَّ عِبادَتَكَ وَالْمُواظَبَةَ عَلَيْها وَتُنَشِّطَنِي لَها، وَتُبَغِّضَ إِلَيَّ مَعاصِيَكَ وَمَحارِمَكَ وَتَدْفَعَنِي عَنْها، وَتُجَنِّبَنِي التَّقْصِيرَ فِي صَلَواتِي وَالاسْتِهانَةَ بِها وَالتَّرَاخِيَ عَنْها، وَتُوَفِّقَنِي لِتَأْدِيَتِها كَما فَرَضْتَ وَأَمَرْتَ بِهِ عَلَيٰ سُنَّةِ رَسُولِكَ خُضُوعاً وَخُشُوعاً، وَتَشْرَحَ صَدْرِي لِإِيتاءِ الزَّكَاةِ، وَ إِعْطاءِ الصَّدَقاتِ وَبَذْلِ الْمَعْرُوفِ وَالْإِحْسانِ إِليٰ شِيعَةِ آلِمُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَمُواساتِهِمْ؛ وَلَا تَتَوَفَّانِي إِلّا بَعْدَ أَنْ تَرْزُقَنِي حَجَّ بَيْتِكَ الْحَرامِ وَزِيارَةَ قَبْرِ نَبِيِّكَ وَقُبُورِ الْأَئِمَّةِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ.
و از تو میخواهم، ای پروردگارم که این زیارت را از من بپذیری و عبادتت و مواظبت بر آن را محبوب من گردانی و برای بندگی به نشاطم آوری و گناهان و محرّماتت را منفور من کنی و از آنها بازم داری و از کوتاهی کردن در نمازهایم و سبک شمردن و کاهلی از آنها برکنارم داری و موفّقم بداری بر ادای آنها، همانطور که واجب کردی و به آن بر پایه روش رسولت فرمان دادی، نمازی با کمال فروتنی و خاکساری و باز کنی سینهام را، برای پرداخت زکات و دادن صدقات و بذل خوبی و احسان به شیعه خاندان محمّد و مواسات و همدردی با آنان؛ و مرا از دنیا نبری مگر بعد از آنکه حجّ خانهات و زیارت قبر پیامبرت و قبور امامان را نصیبم کنی.
وَتَصْرِفَ قَلْبِي عَنِ الْحَرامِ، وَتُبَغِّضَ إِلَيَّ مَعاصِيَكَ، وَتُحَبِّبَ إِلَيَّ الْحَلالَ، وَتَفْتَحَ لِي أَبْوابَهُ وَتُثَبِّتَ نِيَّتِي وَفِعْلِي عَلَيْهِ وَتَمُدَّ فِي عُمْرِي، وَتُغْلِقَ أَبْوابَ الْمِحَنِ عَنِّي، وَلَا تَسْلُبَنِي مَا مَنَنْتَ بِهِ عَلَيَّ وَلَا تَسْتَرِدَّ شَيْئاً مِمَّا أَحْسَنْتَ بِهِ إِلَيَّ، وَلَا تَنْزِعْ مِنِّي النِّعَمَ الَّتِي أَنْعَمْتَ بِها عَلَيَّ، وَتَزِيدَ فِيما خَوَّلْتَنِي وَتُضاعِفَهُ أَضْعافاً مُضاعَفَةً، وَتَرْزُقَنِي مالاً كَثِيراً واسِعاً سائِغاً هَنِيئاً نامِياً وافِياً وَعِزَّاً باقِياً كافِياً، وَجاهاً عَرِيضاً مَنِيعاً، وَ نِعْمَةً سابِغَةً عامَّةً.
و دلم را از توجه به حرام بگردانی و نافرمانیهایت را مورد خشم من قرار دهی و حلال را نزد من محبوب گردانی و درهای آن را به رویم بگشایی و نیت و کارم را بر آن استوار سازی و عمرم را طولانی کنی و به رویم درهای محنتها را ببندی و نعمتهایی را که به من عطا کردی، از دستم نگیری و چیزی از احسانهایت را از من پس نگیری و نعمتهایی که به من دادی، از من جدا نسازی و بر آنچه مرا مالک آن نمودی بیفزایی و چندین برابر نمایی و نصیبم کنی مال بسیار، روان، گوارا، روینده، رسا و عزّتی پایدار و کافی و آبرویی پهناور و بلند و نعمتی کامل و فراگیر.
اللّٰهُمَّ هٰذِهِ حاجاتِي عِنْدَكَ وَقَدِ اسْتَكْثَرتُها لِلُؤْمِي وَشُحِّي وَهِيَ عِنْدَكَ صَغِيرَةٌ حَقِيرَةٌ وَعَلَيْكَ سَهْلَةٌ يَسِيرَةٌ، فَأَسْأَلُكَ بِجاهِ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِمُ السَّلامُ عِنْدَكَ، وَبِحَقِّهِمْ عَلَيْكَ، وَبِمَا أَوْجَبْتَ لَهُمْ وَبِسائِرِ أَنْبِيائِكَ وَرُسُلِكَ وَأَصْفِيائِكَ وَأَوْلِيائِكَ الْمُخْلَصِينَ مِنْ عِبادِكَ، وَبِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ لَمَّا قَضَيْتَها كُلَّها وَأَسْعَفْتَنِي بِها وَلَمْ تُخَيِّبْ أَمَلِي وَرَجائِي؛ اللّٰهُمَّ وَشَفِّعْ صاحِبَ هٰذَا الْقَبْرِ فِيَّ، يَا سَيِّدِي، يَا وَلِيَّ اللّٰهِ، يَا أَمِينَ اللّٰهِ، أَسْأَلُكَ أَنْ تَشْفَعَ لِي إِلَي اللّٰهِ عَزَّوَجَلَّ فِي هٰذِهِ الْحاجاتِ كُلِّها بِحَقِّ آبائِكَ الطَّاهِرِينَ وَبِحَقِّ أَوْلادِكَ الْمُنْتَجَبِينَ.
خدایا اینها حاجات من نزد تو و اینکه زیادشان کردم به خاطر خوی فقر و حرص من است، ولی همه آنها نزد تو کوچک و اندک و روا کردنش بر تو سهل و آسان است، پس از تو میخواهم به منزلت محمّد و خاندان محمّد نزد تو و به حقّشان بر تو و به آنچه بر آنان واجب کردهای و به حق دیگر پیامبران و رسولان و برگزیدگانت و دوستان با اخلاص از بندگانت و به حق بزرگترین اسم اعظمت که تمام این حاجتها را برایم برآوری و به آنها کامروایم فرمایی و از آرزو و امیدم، ناامیدم نکنی؛ خدایا و شفاعت صاحب این قبر را در حق من بپذیر، ای سرور من، ای ولی خدا، ای امین خدا، از تو میخواهم که از من به درگاه خدای عزّوجل، در تمام این حاجتها، شفاعت کنی، به حق پدران پاک و فرزندان برگزیدهات.
اللّٰهُمَّ لَوْ عَرَفْتُ مَنْ هُوَ أَوْجَهُ عِنْدَكَ مِنْ هٰذَا الْإِمامِ وَمِنْ آبائِهِ وَأَبْنائِهِ الطَّاهِرِينَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَالصَّلاةُ لَجَعَلْتُهُمْ شُفَعائِي وَقَدَّمْتُهُمْ أَمامَ حاجَتِي وَطَلِباتِي هٰذِهِ، فَاسْمَعْ مِنِّي، وَاسْتَجِبْ لِي، وَافْعَلْ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ؛ اللّٰهُمَّ وَمَا قَصُرَتْ عَنْهُ مَسْأَلَتِي، وَعَجَزَتْ عَنْهُ قُوَّتِي وَلَمْ تَبْلُغْهُ فِطْنَتِي مِنْ صالِحِ دِينِي وَدُنْيايَ وَآخِرَتِي فَامْنُنْ بِهِ عَلَيَّ وَاحْفَظْنِي وَاحْرُسْنِي وَهَبْ لِي وَاغْفِرْلِي، وَأَعْطِنِي جَمِيعَ الْخَيْرِ كُلِّهِ مِمَّا أَعْلَمُ وَمِمَّا لَاأَعْلَمُ.
خدایا، اگر من کسی را میشناختم که نزد تو آبرومندتر از این امام و از پدران و فرزندان پاکیزهاش بود، هرآینه آنها را شفیعان خود قرار میدادم و پیش روی حاجتم و خواستههایم پیش میانداختم، پس دعایم را بشنو و برایم به اجابت برسان و آنچه تو شایسته آنی، درباره من انجام ده، ای مهربانترین مهربانان؛ خدایا و هرچه را از آن کوتاه آمد درخواست من و نیرویم از آن ناتوان شد و هوشم به آن نرسید، از صلاح دین و دنیا و آخرتم، پس عطای آنها را بر من منّت گذار و محافظم فرما و نگهبانیام کن و بر من ببخش و مرا بیامرز و همه خیر را به من عطا کن، از آنچه میدانم و از آنچه نمیدانم.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْلِي وَ لِوالِدَيَّ، وَلِإِخْوانِي وَأَخَواتِي، وَأَعْمامِي وَعَمَّاتِي، وَأَخْوالِي وَخالاتِي، وَأَجْدادِي وَجَدَّاتِي، وَأَوْلادِهِمْ وَذَرارِيهِمْ وَأَزْواجِي وَذُرِّيَّاتِي، وَأَقْرِبائِي وَأَصْدِقائِي وَجِيرانِي وَ إِخْوانِي فِيكَ مِنْ أَهْلِ الشَّرْقِ وَالْغَرْبِ، وَ لِجَمِيعِ أَهْلِ مَوَدَّتِي مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ الْأَحْياءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْواتِ، وَ لِجَمِيعِ مَنْ عَلَّمَنِي خَيْراً، أَوْ تَعَلَّمَ مِنِّي عِلْماً. اَللّٰهُمَّ ارْزُقْنِي عَقْلاً كامِلاً، وَلُبّاً راجِحاً، وَعِزّاً باقِياً، وَقَلْباً زَكِيّاً، وَعَمَلاً كَثِيراً، وَأَدَباً بارِعاً، وَاجْعَلْ ذٰلِكَ كُلَّهُ لِي وَلَا تَجْعَلْهُ عَلَيَّ، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بیامرز مرا و پدر و مادرم و برادران و خواهرانم و عموها و عمّههایم و داییها و خالههایم و اجداد و جدّههایم و فرزندان و نژادشان و همسران و نژاد و خویشان و رفقا و همسایگانم و برادران دینیام را، از اهل شرق و غرب و تمام اهل محبتم، از مردان و زنان مؤمن، زنده و مرده آنان را و همه آنهایی که خیری را به من یاد دادند یا از من دانشی آموختند. خدایا نصیبم کن عقلی کامل و خردی ممتاز و عزّتی پایدار و دلی پاک و عملی بسیار و ادبی برتر و همه را به سود من قرار ده نه به زیان من، به مهربانیات ای مهربانترین مهربانان.