نهج‌البلاغه
۱۱۰

خطبهٔ استدلالِ انصار و قریش در سقیفه

خطبهٔ ۶۷ نهج‌البلاغه — پاسخ امام علی (ع) به استدلالِ انصار و قریش برای خلافت پس از رحلتِ پیامبر (ص)

درباره‌ی این دعا

امام علی (ع) در این خطبه، پس از شنیدنِ خبرِ سقیفهٔ بنی‌ساعده، استدلالِ هر دو طرفِ دعوای خلافت را نقد می‌کند: انصار را به پیمانِ پیامبر برای نیکی‌کردن به آنان ارجاع می‌دهد، و به قریش می‌گوید که به خویشاوندیِ خود با پیامبر (درخت) استدلال کردند اما میوهٔ آن (اهل‌بیت) را نادیده گرفتند.

ترجمه: استاد حسین انصاریان

صوت این دعا به‌زودی اضافه می‌شود.

۲۸

وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ

از سخنان آن حضرت است

- في مَعْنَي الاَْنْصارِ. قالُوا: لَمَّا انْتَهَتْ اِلي اَميرِالْمُؤْمِنينَ عَلَيْهِ السَّلامُ اَنْباءُ السَّقيفَةِ

در حق انصار. گویند: وقتی‌ پس از رحلت رسول خدا صلّی‌ اللّه علیه و آله

بَعْدَ وَفاةِ رَسُولِ اللّهِ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلهِ قالَ عَلَيْهِ السَّلامُ: ما قالَتِ الاَْنْصارُ؟ قالُوا:

اخبار سقیفه به آن حضرت رسید فرمود: انصار چه گفتند؟ عرضه داشتند:

قالَتْ: مِنّا اَميـرٌ وَ مِنْكُمْ اَميرٌ. قالَ عَلَيْهِ السَّلامُ :-

انصار گفتند: امیری‌ از ما و امیری‌ از شما باشد. آن حضرت فرمود:

فَهَلاَّ احْتَجَجْتُمْ عَلَيْهِمْ بِاَنَّ رَسُولَ اللّهِ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ

چرا به گروه انصار این گونه احتجاج نکردید که پیامبر صلّی‌ اللّه علیه وآله

وَصّي بِاَنْ يُحْسَنَ اِلي مُحْسِنِهِمْ، وَ يُتَجاوَزَ عَنْ مُسيئِهِمْ؟ - قالُوا:

وصیت فرمود که به نیکوکار انصار نیکی‌ شود، و از بدکارشان چشم پوشی‌ گردد؟ به حضرت گفتند:

وَ ما في هذا مِنَ الْحُجَّةِ عَلَيْهِمْ؟ فَقالَ عَلَيْهِ السَّلامُ:- لَوْ كانَتِ الاِْمارَةُ

در این وصیت چه حجّتی‌ بر انصار است؟ فرمود: اگر حکومت

فيهِمْ لَمْ تَكُنِ الْوَصِيَّةُ بِهِمْ. - ثُمَّ قالَ عَلَيْهِ السَّلامُ:- فَماذا قالَتْ قُرَيْشٌ؟

از آنان بود پیامبر در حقشان سفارش نمی‌ کرد. سپس فرمود: قریش چه گفتند؟

- قالُوا: احْتَجَّتْ بِاَنَّها شَجَرَةُ الرَّسُولِ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ. فَقالَ عَلَيْهِ السَّلامُ:-

عرضه داشتند: قریش استدلال کردند که آنان شجره رسولند صلّی‌ اللّه علیه و آله. فرمود:

احْتَجُّوا بِالشَّجَرَةِ، وَ اَضاعُوا الثَّمَرَةَ!

به درخت احتجاج کردند، و میوه آن را ضایع نمودند!

منابع متن و ترجمه