خطبهٔ خطاب به اَشعث بن قیس

وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ - قالَهُ لِلاَْشْعَثِ بْنِ قَيْس. وَ هُوَ عَلي مِنْبَرِ الْكُوفَةِ يَخْطُبُ، فَمَضي في بَعْضِ كَلامِهِ شَيْءٌ اعْتَرَضَهُ الاَْشْعَثُ فَقالَ: يا اَميرَالْمُؤْمِنينَ هذِهِ عَلَيْكَ لاَ لَكَ. فَخَفَضَ عَلَيْهِ السَّلامُ اِلَيْهِ بَصَرَهُ ثُمَّ قالَ: - ما يُدْريكَ ما عَلَيَّ مِمّا لي؟ عَلَيْكَ لَعْنَةُ اللّهِ وَلَعْنَةُ اللاّعِنينَ، حائِك ٌ ابْنُ حائِك مُنافِقٌ ابْنُ كافِر! وَ اللّهِ لَقَدْ اَسَرَكَ الْكُفْرُ مَرَّةً وَ الاِْسْلامُ اُخْري، فَما فَداكَ مِنْ واحِدَة مِنْهُما مالُكَ وَلاحَسَبُكَ.۱

از سخنان آن حضرت است به اشعث بن قیس. امام بر منبر کوفه سخنرانی‌ می‌ فرمود، در ضمن گفتارش مطلبی‌ عنوان کرد که اشعث بر آن حضرت اعتراض نموده، گفت: یا امیرالمؤمنین این مطلب به زیان توست نه به سودت. امام نگاهش را به او دوخت و فرمود: تو را به سود و زیان من چه کسی‌ خبر داد؟ لعنت خدا و لعنت کنندگان بر تو باد، ای‌ بافنده پسر بافنده، منافق کافرزاده! به خدا سوگند یک بار در زمان کفر اسیر شدی‌ و بار دیگر در اسلام، و در هر مرتبه نه ثروتت تو را سودی‌ داد و نه تبارت به دادت رسید.

وَ اِنَّ امْرَءاً دَلَّ عَلي قَوْمِهِ السَّيْفَ، وَ ساقَ اِلَيْهِمُ الْحَتْفَ لَحَرِيٌّ اَنْ يَمْقُتَهُ الاَْقْرَبُ، وَلايَأْمَنَهُ الاَْبْعَدُ.۲

مردی‌ که عشیره خود را به دم شمشیر بسپارد، و مرگ را به سوی‌ آنان کشاند حق اوست که نزدیکانش با او دشمنی‌ ورزند، و بیگانگان از او ایمن نباشند.