نخستین سخنرانی در آغاز خلافت
خطبهٔ ۱۶۷ نهجالبلاغه — نخستین خطبهٔ امام علی (ع) در آغازِ خلافت: پیروی از کتابِ هدایتگرِ خدا، ادای واجبات، و حرمتِ مسلمان
دربارهی این دعا
امام علی (ع) در نخستین سخنرانیِ رسمیاش پس از آغازِ خلافت (سالِ ۳۵ هجری) مردم را به پیرویِ از قرآن — کتابی که خیر و شر را روشن بیان کرده — و به ادای واجبات فرا میخواند؛ حرمتِ مسلمان را برترین حرمت میشمارد و مسلمانِ راستین را کسی میداند که دیگر مسلمانان از زبان و دستِ او در اماناند.
ترجمه: استاد حسین انصاریان
صوت این دعا بهزودی اضافه میشود.
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
از خطبه های آن حضرت است
فـي اَوَّلِ خِلافَتِـهِ
در ابتـدای حکومتش
اِنَّ اللّهَ تَعالي اَنْزَلَ كِتاباً هادِياً بَيَّنَ فيهِ الْخَيْرَ وَالشَّرَّ، فَخُذُوا نَهْجَ
خداوند متعال کتابی هدایت کننده نازل کرد که خیر و شرّ را در آن کتاب بیان کرد، پس راه
الْخَيْرِ تَهْتَدُوا، وَاصْدِفُوا عَنْ سَمْتِ الشَّرِّ تَقْصِدُوا. الْفَرائِضَ،
خیر را انتخاب کنید تا هدایت شوید، و از بدی روی بگردانید تا در راه مستقیم قرار گیرید. واجبات!
الْفَرائِضَ! اَدُّوها اِلَي اللّهِ تُؤَدِّكُمْ اِلَي الْجَنَّةِ. اِنَّ اللّهَ حَرَّمَ حَراماً
واجبات! آنها را به پیشگاه خداوند ادا کنید تا شما را به بهشت برسانند. خداوند چیزهایی را که بر شما
غَيْرَ مَجْهُول، وَ اَحَلَّ حَلالاً غَيْرَ مَدْخُول، وَ فَضَّلَ حُرْمَةَ الْمُسْلِمِ
مجهول نیست حرام کرد، و چیزهایی را که در آن عیبی نیست حلال کرد، و حرمت مسلمان را بر آنچه
عَلَي الْحُرَمَ كُلِّها، وَ شَدَّ بِالاِْخْلاصِ وَالتَّوْحيدِ حُقُوقَ الْمُسْلِمينَ
دارای حرمت است برتری داد، و حقوق مسلمانان را در جاهای خود به سبب اخلاص و توحید
في مَعاقِدِها. فَالْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسانِهِ وَ يَدِهِ
محکم ساخت. پس مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او سالم باشند
اِلاّ بِالْحَقِّ، وَلايَحِلُّ اَذَي الْمُسْلِمِ اِلاّ بِما يَجِبُ .
مگر برای حق، و آزار مسلمانان جایز نیست مگر امر واجبی در کار باشـد.
بادِرُوا اَمْرَ الْعامَّةِ وَ خاصَّةَ اَحَدِكُمْ وَ هُوَ الْمَوْتُ، فَاِنَّ
برمسأله ای که همگانی است و نیزمختصّ به هریک از شماست و آن مرگ است پیشی گیرید، زیرا
النّاسَ اَمامَكُمْ، وَ اِنَّ السّاعَةَ تَحْدُوكُمْ مِنْ خَلْفِكُمْ. تَخَفَّفُوا
مردم پیشاپیش شما (به راه آخرت رفته)اند، و قیامت هم از دنبالْ شما را می راند. خود را سبک کنید
تَلْحَقُوا، فَاِنَّما يُنْتَظَرُ بِاَوَّلِكُمْ آخِرُكُمْ. اِتَّقُوا اللّهَ في عِبادِهِ
تا ملحق شوید، که رفتگان را نگاه داشته و چشم به راه فعلی هاهستند. از خدا نسبت به بندگان و شهرهایش
وَ بِلادِهِ، فَاِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتّي عَنِ الْبِقاع ِ وَالْبَهائِمِ، وَ اَطيعُوا اللّهَ
پروا کنید، زیرا دارای مسئولیت هستید حتی نسبت به زمینها و حیوانات، و خداوند را اطاعت کنید
وَ لاتَعْصُوهُ. وَ اِذا رَاَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ اِذا رَاَيْتُمُ الشَّرَّ
و از نافرمانی او بپرهیزید. چون خیر را مشاهده کنید آن را از دست مدهید، و چون شرّ را ببینید
فَاَعْرِضُوا عَنْهُ.
از آن روی گردانیـد.