نهج‌البلاغه
۱۲۰

خطبهٔ دربارهٔ قتلِ عثمان

خطبهٔ ۳۰ نهج‌البلاغه — پاسخِ افشاگرانهٔ امام علی (ع) به اتهامِ دخالت در قتلِ عثمان

درباره‌ی این دعا

امام علی (ع) پس از آنکه شایعه شد او در قتلِ عثمان نقش داشته، در این خطبهٔ کوتاه پاسخ می‌دهد: نه فرمانِ کشتنش را داده تا قاتل باشد و نه از یاری‌اش بازایستاده تا یارش نباشد. سپس در چند جملهٔ فشرده وضعیتِ هر دو طرف را خلاصه می‌کند: عثمان با زیاده‌روی در بهره‌گیریِ از حکومت، و معترضان با زیاده‌روی در بی‌تابی؛ و داوریِ نهایی را به خدا وامی‌گذارد.

ترجمه: استاد حسین انصاریان

صوت این دعا به‌زودی اضافه می‌شود.

۲۸

وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ

از سخنان آن حضرت است

في مَعْني قَتْلِ عُثْمانَ

درباره قتل عثمان

لَوْ اَمَرْتُ بِهِ لَكُنْتُ قاتِلاً، اَوْ نَهَيْتُ عَنْهُ لَكُنْتُ ناصِراً. غَيْرَ اَنَّ مَنْ

اگر به کشتن عثمان امر کرده بودم قاتلش بودم، و اگر نهی‌ کرده بودم یارش بودم. البته کسی‌ که او را

نَصَرَهُ لايَسْتَطيعُ اَنْ يَقُولَ: خَذَلهُ مَنْ اَنَا خَيْرٌ مِنْهُ. وَ مَنْ خَذَلَهُ

یاری‌ داد نمی‌ تواند بگوید من از کسی‌ که او را یاری‌ نداد بهترم. و آن که او را یاری‌ نداد

لايَسْتَطيعُ اَنْ يَقُولَ: نَصَرَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي. وَ اَنَا جامِعٌ لَكُمْ اَمْرَهُ:

نمی‌ تواند بگوید آن که یاریش کرد از من برتر است. من وضعش را در چند جمله برای‌ شما خلاصه می‌ کنم:

اِسْتَأْثَرَ فَاَسَاءَ الاَْثَرَةَ، وَ جَزِعْتُمْ فَاَسَأْتُمُ الْجَزَعَ. وَ لِلّهِ حُكْمٌ

او به جور و اسراف حکومت راند، و شما هم بیش از حد بیتابی‌ کردید. برای‌ خدا حکم حقّی‌ است

واقِــعٌ فِــي الْـمُـسْـتـأْثِـرِ وَالْـجـازِعِ.

درباره او که جور و اسراف داشت، و برای‌ شما که خارج از حد عمل کردید.

منابع متن و ترجمه