نهج‌البلاغه
۱۷۴

خطبه هنگامِ رسیدنِ خبرِ بیعت‌شکنانِ جمل

خطبهٔ ۲۲ نهج‌البلاغه — واکنشِ امام علی (ع) به خبرِ بیعت‌شکنانِ جمل (طلحه و زبیر)، نکوهشِ ادعای خون‌خواهیِ عثمان و هشدارِ جنگ

درباره‌ی این دعا

امام علی (ع) در این خطبه، هنگامی که خبرِ بیعت‌شکنانِ جمل (طلحه و زبیر) به او می‌رسد، بیدارباش می‌دهد که شیطان یارانش را برانگیخته تا ستم و باطل بازگردد؛ ادعای آنان برای خون‌خواهیِ عثمان را نکوهش می‌کند و بزرگ‌ترین دلیلشان را به زیانِ خودشان می‌داند، و در پایان هشدار می‌دهد که در صورتِ سرپیچی، با شمشیر پاسخشان خواهد داد.

ترجمه: استاد حسین انصاریان

صوت این دعا به‌زودی اضافه می‌شود.

۲۸

وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ

از خطبه های‌ آن حضرت است

حينَ بَلَغَهُ خَبَرُ النّاكِثينَ بِبَيْعَتِهِ

هنگامی‌ که خبر بیعت شکنان جمل به حضرتش رسید

اَلا وَ اِنَّ الشَّيْطانَ قَدْ ذَمَرَ حِزْبَهُ، وَ اسْتَجْلَبَ جَلَبَهُ،

هش دارید که شیطان گروهش را برانگیخته، و ارتش خود را از هر سو گرد آورده،

لِيَعُودَ الْجَوْرُ اِلي اَوْطانِهِ، وَ يَرْجِعَ الْباطِلُ اِلي نِصابِهِ. وَ اللّهِ ما

تا ستمگری‌ به محلش، و باطل به جایش برگردد. به خدا قسم آنان

اَنْكَرُوا عَلَيَّ مُنْكَراً، وَلا جَعَلُوا بَيْني وَ بَيْنَهُمْ نَصِفاً، وَ اِنَّهُمْ لَيَطْلُبُونَ

ناشایسته ای‌ از من ندیدند، و بین من و خودشان انصاف ندادند، و از من حقی‌ را می‌ خواهند که خود

حَقّاً هُمْ تَرَكُوهُ، وَ دَماً هُمْ سَفَكُوهُ. فَلَئِنْ كُنْتُ شَريكَهُمْ فيهِ فَاِنَّ لَهُمْ

ترک آن کرده اند، و خونی‌ را می‌ جویند که خود ریخته اند. اگر در این خونریزی‌ همکارشان بودم پس خودشان

لَنَصيبَهُمْ مِنْهُ، وَ لَئِنْ كانُوا وَلُوهُ دُوني فَمَا التَّبِعَةُ اِلاّ عِنْدَهُمْ،

هم از این خونریزی‌ نصیب دارند، و اگر بدون دخالت داشتن من خود عهده دار آن بودند عقوبتی‌ جز بر آنان نیست،

وَ اِنَّ اَعْظَمَ حُجَّتِهِمْ لَعَلي اَنْفُسِهِمْ. يَرْتَضِعُونَ اُمّاً قَدْ فَطَمَتْ،

و بزرگترین دلیلشان به ضرر خود آنهاست. از پستانی‌ که خشک شده شیر می‌ خواهند،

وَ يُحْيُونَ بِدْعَةً قَدْ اُميتَتْ. ياخَيْبَةَ الدّاعي! مَنْ دَعا؟

و زنده کردن بدعتی‌ را که مرده است می‌ طلبند. آه چه دعوت کننده زیانکاری‌! دعوت کننده کیست؟

وَ اِلامَ اُجيبَ؟ وَاِنّي لَراض بِحُجَّةِ اللّهِ عَلَيْهِمْ، وَ عِلْمِهِ فيهِمْ.

و به چه چیز اجابت می‌ شود؟ من به حجت خدا و آگاهی‌ او درباره اینان راضیم.

فَاِنْ اَبَوْا اَعْطَيْتُهُمْ حَدَّ السَّيْفِ، وَ كَفي بِهِ شافِياً مِنَ الْباطِلِ،

اگر سر برتابند تیغ تیز حواله آنان می‌ کنم، که درمان ایشان از باطل است،

وَ ناصِراً لِلْحَقِّ. و مِنَ الْعَجَبِ بَعْثُهُمْ اِلَيَّ اَنْ اَبْرُزَ لِلطِّعانِ،

و یاری‌ دهنده حق. شگفتا! از من می‌ خواهند به میدان جنگ آیم،

وَ اَنْ اَصْبِرَ لِلْجِلادِ! هَبِلَتْهُمُ الْهَبُولُ، لَقَدْ كُنْتُ وَ ما اُهَدَّدُ بِالْحَرْبِ،

و در نبرد با آنان صبر ورزم! مادر به عزایشان بنشیند، تاکنون کسی‌ مرا از نبرد نترسانده،

وَلاَ اُرْهَبُ بِالضَّرْبِ. وَ اِنِّي لَعَلي يَقين مِنْ رَبّي، وَ غَيْرِ شُبْهَة

و از شمشیر به وحشت نینداخته. من به پروردگارم یقین دارم، و شبهه ای‌ در

مِنْ ديني.

دینـم نـدارم.

منابع متن و ترجمه