خطبه در توجه به قیامت
خطبهٔ ۲۱ نهجالبلاغه — بخشی از خطبهٔ ۱۶۷، دعوت به سبکبار شدن پیش از رسیدنِ قیامت
دربارهی این دعا
امام علی (ع) در این کلامِ کوتاه و پرمغز، مردم را به آمادگی برای آخرت فرا میخواند: قیامت پیشِ روی شماست و مرگ از پشتِ سر شما را میراند؛ سبکبار شوید تا به رفتگان برسید. سیدرضی در پایان توضیح میدهد این خطبه بخشی از خطبهٔ بلندترِ ۱۶۷ (که در سالِ ۳۵ هجری ایراد شده) است و دربارهٔ عمقِ همین جملهٔ «تخففوا تلحقوا» توضیح میدهد.
ترجمه: استاد حسین انصاریان
صوت این دعا بهزودی اضافه میشود.
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
از خطبه های آن حضرت است در توجه به قیامت
فَاِنَّ الْغايَةَ اَمامَكُمْ، وَ اِنَّ وَرَاءَكُمُ السّاعَةَ تَحْدُوكُمْ.
همانا آخرت پیش روی شماست، و مقدمات قیامت از پشت سرْ شما را می راند.
تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا، فَاِنَّما يُنْتَظَرُ بِاَوَّلِكُمْ آخِرُكُمْ.
سبکبار شوید تا ملحق گردید، که رفتگان شما را بازداشته اند تا آخرین شما به آنها ملحق گردند.
- اَقُولُ: اِنَّ هذَا الْكَلامَ لَوْ وُزِنَ بَعْدَ كَلامِ اللّهِ سُبْحانَهُ وَ بَعْدَ كَلامِ رَسُولِ اللّهِ صَلَّي
می گویم: این سخن را پس از کلام حق و گفتار پیامبر صلّی اللّه علیه وآله
اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِكُلِّ كَلام لَمالَ بِهِ راجِحاً، وَ بَرَّزَ عَلَيْهِ سابِقاً. فَاَمّا قَوْلُهُ عَلَيْهِ السَّلامُ:
با هر سخن دیگر بسنجند بر آن برتری دارد، و از آن پیشی می گیرد. این که فرمود:
«تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا» فَما سُمِعَ كَلامٌ اَقَلُّ مِنْهُ مَسْمُوعاً، وَ لا اَكْثَرُ مَحْصُولاً، وَ ما اَبْعَدَ
«سبکبار شوید تا ملحق گردید» سخنی از این کوتاه تر و پرمعناتر شنیده نشده، چه جمله ای
غَوْرَها مِنْ كَلِمَة، وَ اَنْقَعَ نُطْفَتَها مِنْ حِكْمَة! وَ قَدْ نَبَّهْنا في كِتابِ الْخَصائِصِ عَلي
عمیق، و سرچشمه ای از معرفت و حکمت است! و ما در کتاب خصائص
عِظَمِ قَدْرِها وَ شَرَفِ جَوْهَرِها.-
عظمت و شرافت این کلام را شرح داده ایم.