توحید الهی

وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ۱

از خطبه های‌ آن حضرت است

۲

در توحید الهی‌

الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذي بَطَنَ خَفيّاتِ الاُْمُورِ، وَدَلَّتْ عَلَيْهِ اَعْلامُ۳

سپاس خداوندی‌ را که به همه امور پنهانی‌ داناست، و نشانه های‌ آشکار بر وجودش

الظُّهُورِ، وَ امْتَنَعَ عَلي عَيْنِ الْبَصيرِ. فَلاعَيْنُ مَنْ لَمْ يَرَهُ تُنْكِرُهُ،۴

دلالت دارد، و به دیده بینا درنیاید. چشمی‌ که او را ندیده انکارش نمی‌ کند،

وَ لا قَلْبُ مَنْ اَثْبَتَهُ يُبْصِرُهُ. سَبَقَ فِي الْعُلُوِّ فَلا شَيْءَ اَعْلي۵

و دل کسی‌ که وجودش را باور کرده به کُنه ذاتش نمی‌ رسد. در برتری‌ از همه چیز پیشی‌ گرفته و چیزی‌ از او برتر

مِنْهُ، وَ قَرُبَ فِي الدُّنُوِّ فَلا شَيْءَ اَقْرَبُ مِنْهُ. فَلاَ اسْتِعْلاؤُهُ باعَدَهُ عَنْ۶

نیست، به هر چیزی‌ نزدیک است و چیزی‌ نزدیک تر از او نیست. نه برتری‌ مقامش او را از

شَيْء مِنْ خَلْقِهِ، وَ لا قُرْبُهُ ساواهُمْ فِي الْمَكانِ بِهِ. لَمْ يُطْلِعِ۷

مخلوقات دور نموده، و نه نزدیکی‌ او به موجودات موجب مساوی‌ بودنش با آنها در مکان گشته. عقلها را بر

الْعُقُولَ عَلي تَحْديدِ صِفَتِهِ، وَلَمْ يَحْجُبْها عَنْ واجِبِ مَعْرِفَتِهِ.۸

بیان حدود صفتش آگاه نکرده، و آنها را از معرفت لازم درباره وجودش باز نداشته.

فَهُوَ الَّذي تَشْهَدُ لَهُ اَعْلامُ الْوُجُودِ عَلي اِقْرارِ قَلْبِ ذِي الْجُحُودِ.۹

او خداوندی‌ است که آثار هستی‌ اقرار قلبی‌ منکرش را گواهی‌ می‌ دهد.

تَعالَي اللّهُ عَمّا يَقُولُ الْمُشَبِّهُونَ بِهِ وَالْجاحِدُونَ لَهُ عُلُوّاً كَبيراً.۱۰

خداوند از آنچه تشبیه کنندگانش به موجودات می‌ گویند و از اوهام منکرانش بسی‌ بالاتر است.