نامه به ابوموسی اشعری

وَ مِنْ كِتاب لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ اِلي اَبي مُوسَي الاَْشْعَرِيِّ، وَ هُوَ عامِلُهُ عَلَي الْكُوفَةِ، وَ قَدْ بَلَغَهُ عَنْهُ تَثْبيطُهُ النّاسَ عَنِ الْخُرُوجِ اِلَيْهِ لَمّا نَدَبَهُمْ لِحَرْبِ اَصْحابِ الْجَمَلِ مِنْ عَبْدِاللّهِ عَلِيٍّ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ، اِلي عَبْدِاللّهِ بْنِ قَيْس: اَمّا بَعْدُ، فَقَدْ بَلَغَني عَنْكَ قَوْلٌ هُوَ لَكَ وَ عَلَيْكَ، فَاِذا قَدِمَ عَلَيْكَ رَسُولي فَارْفَعْ ذَيْلَكَ، وَ اشْدُدْ مِئْزَرَكَ، وَاْخْرُجْ مِنْ جُحْرِكَ، وَ انْدُبْ مَنْ مَعَكَ. فَاِنْ حَقَّقْتَ فَانْفُذْ، وَ اِنْ تَفَشَّلْتَ فَابْعُدْ.۱

از نامه های‌ آن حضرت است به ابوموسی‌ اشعری‌ که کارگزارش در کوفه بود، زمانی‌ که به امیرالمؤمنین خبر رسید مردم را از رفتن به کمک حضرت به وقتی‌ که برای‌ جنگ جمل دعوت کرده بود منع می‌ کند. از بنده خدا علی‌ امیرالمؤمنین، به عبداللّه بن قیس: اما بعد، از جانب تو سخنی‌ به من رسیده که هم به سود توست و هم به زیان تو، چون فرستاده ام به نزدت آمد دامن به کمر زن، و کمربندت را محکم ببند، و از لانه ات بیرون رو، و کسانی‌ را که با تو هستند به جانب ما برانگیز. پس اگر حق را یافتی‌ روانه شو، و اگر ترسیدی‌ از کوفه دور شو.

وَايْمُ اللّهِ لَتُؤْتَيَنَّ حَيْثُ اَنْتَ، وَ لاتُتْرَكُ حَتّي يُخْلَطَ زُبْدُكَ بِخاثِرِكَ، وَ ذائِبُكَ بِجامِدِكَ، وَ حَتّي تُعْجَلَ عَنْ قِعْدَتِكَ، وَ تَحْذَرَ مِنْ اَمامِكَ كَحَذَرِكَ مِنْ خَلْفِكَ. وَ ما هِيَ بِالْهُوَيْنَي الَّتي تَرْجُو، وَلكِنَّهَا الدّاهِيَةُ الْكُبْري، يُرْكَبُ جَمَلُها، وَ يُذَلُّ صَعْبُها، وَ يُسَهَّلُ جَبَلُها.۲

به خدا قسم هر کجا باشی‌ به سراغت آیند، و دست از سرت برندارند تا گوشت و استخوان و تر و خشکت به هم آمیخته شود، تا جایی‌ که فرصت نشستن نیابی‌، و از روبرو همانند پشت سر وحشت کنی‌. این فتنه چنانکه می‌ پنداری‌ آسان نیست، فتنه بزرگ دهشت زایی‌ است که باید بر مرکبش سوار شد، و دشوارش را آسان، و سختش را هموار ساخت.

فَاعْقِلْ عَقْلَكَ، وَ امْلِكْ اَمْرَكَ، وَ خُذْ نَصيبَكَ وَ حَظَّكَ، فَاِنْ كَرِهْتَ فَتَنَحَّ اِلي غَيْرِ رَحْب، وَ لا في نَجاة، فَبِالْحَرِيِّ لَتُكْفَيَنَّ وَ اَنْتَ نائِمٌ حَتّي لايُقالَ اَيْنَ فُلانٌ؟! وَ اللّهِ اِنَّهُ لَحَقٌّ مَعَ مُحِقٍّ، وَ ما يُبالي ما صَنَعَ الْمُلْحِدُونَ. وَالسَّلامُ.۳

عقلت را به کار گیر، کارت را مالک شو، و نصیب و بهره ات را بیاب، اگر این برنامه خوشایند تو نیست دور شو به جایی‌ که فراخی‌ و نجاتی‌ در آن نیست، در خور این است که این کار را دیگران انجام دهند و تو در خواب باشی‌، خوابی‌ که نگویند فلانی‌ کجاست؟! به خدا قسم این مبارزه حق است که به دست کسی‌ که بر حق است انجام می‌ گیرد، و او نسبت به آنچه که ملحدان انجام می‌ دهند باکی‌ ندارد. والسّلام.