نامه به ابن عباس — پرهیز از غم و شادیِ افراطی

وَ مِنْ كِتاب لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ اِلي عَبْدِاللّهِ بْنِ العَبّاسِ، وَ كانَ ابْنُ عَبّاس يَقُولُ: مَا انْتَفَعْتُ بِكَلام بَعْدَ كَلامِ رَسُولِ اللّهِ صَلّي اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كَانْتِفاعي بِهذَا الْكَلامِ اَمّا بَعْدُ، فَاِنَّ الْمَرْءَ قَدْ يَسُرُّهُ دَرْكُ ما لَمْ يَكُنْ لِيَفُوتَهُ، وَ يَسُوءُهُ فَوْتُ ما لَمْ يَكُنْ لِيُدْرِكَهُ. فَلْيَكُنْ سُرُورُكَ بِما نِلْتَ مِنْ آخِرَتِكَ، وَلْيَكُنْ اَسَفُكَ عَلي ما فاتَكَ مِنْها. وَ ما نِلْتَ مِنْ دُنْياكَ فَلاتُكْثِرْ بِهِ فَرَحاً، وَ ما فاتَكَ مِنْها فَلا تَأْسَ عَلَيْهِ جَزَعاً. وَلْيَكُنْ هَمُّكَ فيما بَعْدَ الْمَوْتِ.۱

از نامه های‌ آن حضرت است به عبداللّه بن عباس، و ابن عباس می‌ گفته: بعد از کلام رسول خدا صلّی‌ اللّه علیه وآله از هیچ سخنی‌ به اندازه این سخن بهره مند نشدم. اما بعد، انسان را گاهی‌ دست یافتن به چیزی‌ که از دست رفتنی‌ نبود شاد می‌ نماید، و از دست رفتن آنچه که به دست آمدنی‌ نبود ناراحت می‌ سازد. پس به آنچه از آخرتت به آن رسیده ای‌ شاد باش، و به آنچه از آخرتت از دست رفته به غم بنشین. به آنچه از دنیا به آن می‌ رسی‌ زیاد خوشحال مباش، و به آنچه از دنیا از دستت می‌ رود بیش از اندازه غمگین مشو. و باید همه سعیت برای‌ بعد از مرگ باشـد.