متن دعا و ذکر سجده واجب قرآن و نماز با ترجمه
ذکر و دعای سجده یکی از زیباترین و عمیقترین جلوههای ارتباط عاشقانه میان بنده و پروردگار است. در لحظهای که انسان پیشانی بر خاک میگذارد و بهنهایت فروتنی میرسد، زبان دل باز میشود و دعا، صادقانهترین کلمات را از جان بیرون میکشد. دعای سجده، تجلی ایمان، نیاز و تسلیم در برابر خدای مهربان است؛ جایی که بنده نهتنها با زبان، بلکه با تمام وجودش سخن میگوید.
در متون دینی و عرفانی، سجده بهعنوان نزدیکترین حالت انسان به خداوند معرفی شده است؛ حالتی که در آن میتوان عمیقترین خواستهها، رازها، توبهها و شکرگزاریها را با خدا در میان گذاشت. ذکر سجده، در واقع فرصتی است برای بازگشت به خویشتن، پالایش درون و بازکردن دریچههای قلب بهسوی نور الهی.
ذکر سجده واجب قرآن کریم
ذکر سجده واجب قرآن و دعایی که در سوره هایی که سجده واجب دارند خوانده میشود به شرح زیر است:
ذکر اول:
هیچ معبودی نیست جز خداوند (و این مطلب) حقیقتی کامل است. هیچ معبودی نیست جز خداوند (و این مطلب) از روی ایمان و تصدیق است. هیچ معبودی نیست جز خداوند (و این مطلب) از روی عبودیت و بندگی است. پروردگارا برای تو از روی عبودیت و بندگی سجده میکنم و نه با حالت سرپیچی و متکبرانه، چرا که من بنده ذلیل، ناتوان، هراسان و پناهنده تو هستم.
(امام خمینی، رساله توضیحالمسائل، مسئلۀ 1098)
ذکر دوم:
خدایا ما به آنچه آنها کافر شدند ایمان آوردیم و آنچه را تکذیب کردند از تو آموختیم و ما شما را به آنچه میخواندند پاسخ دادیم، خدای من، ببخش، ببخش.
ذکر سوم:
یا الله، من از خشم و غضبت به خشنودی و رضايتت و از کيفر و مجازاتت به عفو و بخششت پناه میبرم و از گرفت و مؤاخذه ات به تو پناه میآورم. مرا توان و یارای آن نیست که به بيان ثنا و توصيف شايسته و وصف و شکوه بايستهات بپردازم، تو چنان هستی که خودت را ستايش نموده ای.
ذکر سجده واجب نماز
سجده یکی از ارکان اصلی و واجب در نماز است، بهگونهای که ترک عمدی یا سهوی آن، موجب باطل شدن کل نماز میشود. در ذکر سجده واجب نماز، خواندن یک مرتبه ذکر «سُبْحانَ رَبِّیَ الْأَعْلى وَ بِحَمْدِهِ» کفایت میکند. همچنین میتوان به جای آن، حداقل سه مرتبه «سُبْحانَ اللَّهِ» را گفت.
نکته مهم این است که در سجده نماز، فقط باید اذکار مخصوص این موضع خوانده شود. خواندن آیات قرآن یا دعاهایی خارج از چارچوب تعیینشده، بهویژه اگر موجب تغییر در ساختار نماز گردد، میتواند باعث بطلان نماز شود. چنانچه فرد در حین سجده، به اشتباه قرآن تلاوت کند، باید نماز خود را دوباره به جا آورد.
دعای سجده زیارت عاشورا امام حسین (ع)
خدایا مخصوص تو است ستایش سپاسگزاران تو بر مصیبتزدگی آنها، ستایش خدای را بر بزرگی مصیبتم. خدایا روزیم گردان شفاعت حسین (ع) را در روز ورود (به صحرای قیامت) و ثابت بدار گام راستیم را در نزد خودت با حسین (ع) و یاران حسین، آنانکه بیدریغ جان خود را در راه حسین (ع) دادند.
پیشنهاد میشود حتما بخوانید: متن زیارت عاشورای معروفه با ترجمه فارسی روان
دعای سجده سهو
خواندن یکی از دعاهای زیر بهعنوان دعای سجده سهو سفارش شده است.
- بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ وَ صَلَّی اللَّـهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ (علامه حلی، قواعد الاحکام، 1413ق، ص308)
- بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَلسَّلامُ عَلَیکَ اَیهَا النَّبِی وَ رَحْمَةُ اللَّـهِ وَ بَرَکاتُهُ
- بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ (ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، 1429ق، ص174.)
دعای سجده شکر
سجده شکر یکی از زیباترین و صمیمانهترین لحظات ارتباط با خداوند است؛ لحظهای که بنده با نهایت فروتنی، پیشانی بر خاک میگذارد و زبان به سپاس و درخواست میگشاید. در این حالت، هرگونه ذکر و دعایی جایز است؛ اما در منابع اسلامی، دعای سجده شکر با عبارات خاصی از اهلبیت علیهمالسلام نقل شده که نشاندهنده عمق و اهمیت این نوع از ارتباط با خداوند است.
ذکرهای توصیهشده در ذکر سجده شکر
براساس روایت از امام رضا (ع)، در سجده شکر میتوان یکی از این دو ذکر را مکرر بر زبان آورد:
اگر میخواهی صد مرتبه «شُکراً شُکراً» بگو، و اگر میخواهی صد مرتبه «عَفواً عَفواً».
(من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۳۳۲)همچنین امام صادق (ع) میفرمایند:
نمازگزار بعد از نمازهای واجب، بهنشانه شکرگزاری از توفیق انجام فریضه، به سجده میرود و کمترین ذکر آن سه بار گفتن «شُکراً لِلّه» است.
(من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۳۳۳)
دعای سجده شکر برای برآوردهشدن حاجت
در روایتی معتبر از کلینی، نقل شده که مردی به امام صادق (ع) از بیماری کنیزش شکایت کرد. حضرت فرمودند:
بعد از هر نماز واجب، در سجده شکر این ذکر را بگوید:
سپس حاجت خود را از خداوند طلب کند.
دعای امامان در سجده شکر
در برخی روایات آمده است که امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) در هنگام سجده شکر، این دعا را بسیار زمزمه میکردند:
(مفاتیح الجنان، ص۹۹–۱۰۲)
توصیه امام زمان(عج) درباره دعا و ذکر سجده شکر
روایتی از امام زمان(ع) است. ما از امام زمان خیلی روایت کم داریم. حضرت در یکی از نامه های خود فرمودند:
(سَجْدَهُ الشُّکرِ مِنْ اَلْزَمِ السُّنَنِ وَ اَوْجَبِهَا) (بحارالانوار/ج83/ص194)
یعنی سجده شکر از واجبترین و لازمترین سنتها است.